KDV tevkifatı nedir?
Normalde satıcı faturada hesapladığı KDV'nin tamamını alıcıdan tahsil eder ve kendi beyannamesiyle devlete öder. Tevkifat uygulanan işlemlerde ise KDV'nin bir kısmı, hatta bazen tamamı alıcı tarafından kesilir ve alıcının 2 numaralı KDV beyannamesiyle doğrudan vergi dairesine ödenir. Satıcıya yalnızca kalan kısım ödenir. Amaç, vergi güvenliğini artırmak ve KDV'nin tahsilini garanti altına almaktır.
Nasıl hesaplanır?
Önce KDV her zamanki gibi hesaplanır: 100.000 ₺ matrah ve %20 oranla KDV 20.000 ₺'dir. Tevkifat oranı 4/10 ise bu KDV'nin 4/10'u yani 8.000 ₺ tevkif edilir; bunu alıcı beyan edip öder. Kalan 12.000 ₺ satıcıya ödenir. Satıcının faturada alıcıdan tahsil edeceği toplam tutar 100.000 + 12.000 = 112.000 ₺ olur. Fatura üzerinde hem hesaplanan KDV, hem tevkif edilen KDV, hem de tevkifat sonrası tutar ayrı satırlarda gösterilmelidir.
Hangi işlemlerde hangi oran?
Tevkifat oranları, KDV Genel Uygulama Tebliği'nde işlem türüne göre belirlenir ve zaman zaman değiştirilir. Uygulamada sık karşılaşılan örnekler şunlardır:
- Yapım işleri ve bu işlerle birlikte verilen mühendislik ve mimarlık hizmetleri: 4/10
- Yemek servisi ve organizasyon hizmetleri: 5/10
- İşgücü temin hizmetleri, özel güvenlik hizmetleri, temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri: 9/10
- Ticari reklam hizmetleri: 3/10
Tam tevkifatta (10/10) KDV'nin tamamını alıcı öder; bu durum genellikle yabancı ülkelerden alınan hizmetlerde ve bazı özel işlemlerde görülür. Tevkifatın uygulanması için alıcının belirli alıcılar arasında olması ve işlem tutarının tebliğdeki sınırı aşması gerekir; örneğin kısmi tevkifatta KDV dahil bedelin belirli bir tutarı geçmemesi halinde tevkifat uygulanmaz. Bu sınır ve kapsam sık güncellendiği için faturayı düzenlemeden önce güncel tebliği ya da mali müşavirini kontrol et.
Satıcı açısından tevkifat
Tevkifat nedeniyle tahsil edemediği KDV, satıcının yüklendiği KDV'yi indirmesini zorlaştırabilir. Bu durumda oluşan fazla KDV, şartları sağlanırsa iade ya da mahsup yoluyla geri alınabilir; iade süreci belge ve rapor istediği için zaman alabilir. Satıcı için asıl önemli olan, faturayı doğru tevkifat koduyla düzenlemek ve tahsilatını matrah ile tevkif edilmeyen KDV toplamı üzerinden planlamaktır.