Ezop Kimdir?
Ezop (Aisopos), Antik Yunan döneminde, yaklaşık 2500 yıl önce yaşadığı kabul edilen bir masal anlatıcısıdır. Hayatı hakkında bilinenler çok azdır ve çoğu efsaneye karışmıştır. Bazı anlatılara göre Anadolu'da, Frigya bölgesinde doğmuş ve bir süre köle olarak yaşamıştır. Ona mal edilen masallar yüzyıllarca anlatılmış, La Fontaine gibi pek çok yazara ilham vermiştir.
Dokuz Kısa Ezop Masalı
1. Tilki ile Üzüm
Aç bir tilki, asmanın yüksek dalında olgun üzümler görür. Zıplar, uzanır ama yetişemez. Sonunda vazgeçip yürürken söylenir: "Zaten ekşiydi." Ders: Ulaşamadığımız şeyi küçümsemek, başarısızlığı kabul etmekten kolaydır.
2. Kaplumbağa ile Tavşan
Tavşan, yavaş kaplumbağayla alay eder ve yarışa girerler. Tavşan öne geçince "Nasılsa kazanırım" deyip ağaç altında uyur. Kaplumbağa durmadan yürür ve bitiş çizgisine önce varır. Ders: Azim ve süreklilik, hızdan ve kibirden üstündür.
3. Karınca ile Ağustos Böceği
Yaz boyunca karınca yiyecek taşır, ağustos böceği şarkı söyler. Kış gelince ağustos böceği aç kalır ve karıncadan yardım ister. Karınca, "Yazın şarkı söyledin, şimdi düşünmen gerek" der. Ders: Bugün çalışan, yarın rahat eder.
4. Yalancı Çoban
Bir çoban, canı sıkıldıkça "Kurt geldi!" diye bağırır. Köylüler koşup gelir, kurt yoktur. Bu birkaç kez tekrarlanır. Bir gün kurt gerçekten gelir, çoban bağırır ama kimse inanmaz. Sürü dağılır. Ders: Yalancının doğru sözüne de inanılmaz.
5. Aslan ile Fare
Uyuyan aslanın üstünde dolaşan küçük fareyi aslan yakalar. Fare "Bırak beni, bir gün sana yardım ederim" der. Aslan güler ama bırakır. Günler sonra aslan avcı ağına düşer, fare ipleri kemirip onu kurtarır. Ders: Küçük birinin iyiliği de büyük işe yarar; kimseyi küçümseme.
6. Tilki ile Karga
Ağzında peynirle dala konan kargayı gören tilki, ona övgüler yağdırır: "Sesin de tüylerin kadar güzeldir eminim." Karga şarkı söylemek için ağzını açınca peynir düşer, tilki kapıp kaçar. Ders: Seni aşırı öven birinin bir çıkarı olabilir.
7. Rüzgâr ile Güneş
Rüzgâr ile Güneş, yoldaki adamın paltosunu kimin çıkaracağına dair iddiaya girer. Rüzgâr sert eser, adam paltoya daha sıkı sarılır. Güneş yavaşça ısıtır, adam terleyip paltosunu kendisi çıkarır. Ders: Nezaket, zorlamadan daha etkilidir.
8. Altın Yumurtlayan Kaz
Bir çiftçinin kazı her gün bir altın yumurta yumurtlar. Çiftçi sabırsızlanır: "İçinde kim bilir ne çok altın vardır." Kazı keser ama içi boştur. Artık bir yumurtası bile yoktur. Ders: Açgözlülük, sahip olduğunu da kaybettirir.
9. Köpek ve Yansıması
Ağzında kemikle köprüden geçen köpek, sudaki yansımasını görür. Oradaki köpeğin kemiğinin daha büyük olduğunu sanıp ona havlar. Ağzını açınca kendi kemiği suya düşer. Ders: Başkasındakine göz diken, elindekinden de olur.
Masalları Çocuğunla Nasıl Okursun?
- Masalı oku, dersi söylemeden dur.
- Çocuğuna "Sence bu masal ne anlatıyor?" diye sor.
- Dersi kendi hayatından bir örnekle bağlamasını iste.
- Sonra masaldaki hayvanın resmini çizmesini öner.
Ezop masallarının birçoğu Türkçede atasözlerine benzer. Tilki ile Üzüm masalını okuduktan sonra "Kedi uzanamadığı ciğere murdar der" sözünü, Yalancı Çoban'dan sonra "Yalancının mumu yatsıya kadar yanar" sözünü öğretebilirsin. Böylece çocuğun hem masalı hem de atasözünü birlikte hatırlar.