ÖTV nasıl hesaplanır?
Özel tüketim vergisi (ÖTV), otomobil, akaryakıt, alkollü içki, tütün ve bazı lüks tüketim malları gibi kanunla belirlenmiş ürünlerin ilk satışında ya da ithalatında bir kez alınan vergidir. Otomobilde hesap iki aşamalıdır: önce aracın vergisiz fiyatı (ÖTV matrahı) ÖTV oranıyla çarpılır. Ardından KDV, vergisiz fiyat ile ÖTV'nin toplamı üzerinden hesaplanır. Yani KDV, ÖTV'nin de vergisini alır.
Formül: Satış fiyatı = Vergisiz fiyat × (1 + ÖTV oranı) × (1 + KDV oranı). Vergisiz fiyatı 500.000 ₺ olan bir araca %70 ÖTV uygulanırsa ÖTV 350.000 ₺, KDV matrahı 850.000 ₺, %20 KDV 170.000 ₺ ve anahtar teslim fiyat 1.020.000 ₺ olur. Bu örnekte fiyatın yaklaşık yarısı vergidir.
Satış fiyatından vergileri ayırmak
Bayide gördüğün anahtar teslim fiyatın ne kadarının vergi olduğunu merak ediyorsan "Satış fiyatından vergileri ayır" yönünü seç. Araç fiyatı (1 + ÖTV) × (1 + KDV) çarpanına bölerek vergisiz fiyatı bulur, ardından ÖTV ve KDV'yi ayrı ayrı gösterir. Anahtar teslim fiyatta ayrıca plaka, tescil ve noter gibi masraflar bulunabilir; daha doğru sonuç için bu tutarları düşüp kalanı gir.
Oranı neden ben giriyorum?
Otomobillerde ÖTV oranı tek değildir: aracın motor hacmine, elektrikli ya da hibrit olmasına ve vergisiz fiyatının hangi matrah diliminde kaldığına göre değişir. Bu dilimler ve oranlar yıl içinde Cumhurbaşkanı kararıyla birden fazla kez güncellenebilir. Eski bir tabloya dayanan hesap seni yanıltabileceği için araç oranı senden ister. Aracının güncel ÖTV oranını satıcıdan, fiyat listesindeki "vergiler" satırından ya da Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayımladığı II sayılı liste oranlarından öğrenebilirsin.
Engelli bireylerin belirli şartlarla ÖTV muafiyetli araç alması, ticari araçlarda farklı oranlar ve ikinci el satışlarda ÖTV'nin yeniden alınmaması gibi konular da hesabı etkiler. İkinci el araçta satış fiyatına ÖTV eklenmez; galeriler ise kâr marjı üzerinden KDV hesaplayabilir.
Aracın yıllık giderlerini de hesapla
Satın alma fiyatı kadar, her yıl ödenecek motorlu taşıtlar vergisi ve yakıt masrafı da bütçeyi etkiler. MTV taksitlerini MTV ödeme hesaplama, yakıt giderini yakıt tüketimi hesaplama araçlarıyla görebilirsin.