Araç devri nedir?
Araç devri, bir taşıtın mülkiyetinin satıcıdan alıcıya geçmesi ve yeni sahibi adına tescil edilmesidir. Türkiye'de araç satış sözleşmesi noterde yapılır ve tescil işlemi de noter tarafından gerçekleştirilir. Satış noterde yapılmadan aracın mülkiyeti resmi olarak geçmez.
Satıştan önce kontrol et
- Hasar kaydı: e-Devlet Kapısı'ndaki araç hasar kaydı sorgulama hizmetinden aracın geçmiş hasar kayıtlarını görebilirsin.
- Muayene: Aracın periyodik muayenesinin geçerli olması gerekir.
- MTV borcu: Motorlu taşıtlar vergisi borcu olan araç devredilemez. Satıcı borcu satıştan önce ödemelidir.
- Rehin, haciz ve yakalama kaydı: Bu kayıtlar satışı engelleyebilir. Noter işlem sırasında bunları sistemden görür; sen de önceden satıcıdan bilgi iste.
- Ekspertiz: Zorunlu değildir ama aracın teknik durumunu anlamak için yaptırman önerilir.
Gerekli belgeler
- Alıcı ve satıcının geçerli kimlik kartları
- Araç tescil belgesi (ruhsat)
- Vekil aracılığıyla satılıyorsa satış yetkisi içeren vekaletname
- Şirket aracıysa imza sirküleri ve yetki belgeleri
Adım adım noterde satış
- Notere git: Alıcı ve satıcı herhangi bir notere birlikte gider. Aracın bulunduğu ilde olman gerekmez.
- Kontroller yapılır: Noter muayene, MTV, rehin ve haciz kayıtlarını sistemden kontrol eder.
- Satış bedelini belirleyin: Sözleşmeye yazılacak bedel gerçek satış bedeli olmalıdır.
- Ödemeyi yapın: Noterlerdeki güvenli ödeme sistemini kullanabilirsin. Bu sistemde alıcının parası bloke edilir ve satış tamamlanınca satıcıya aktarılır.
- Sözleşmeyi imzalayın: Satış ve tescil aynı işlemde yapılır. Yeni tescil belgesi alıcı adına düzenlenir.
- Noter ücretini öde: Ücret satış bedeline göre değişir; tutarları noterden öğren.
Satıştan sonra
- Trafik sigortası: Zorunlu trafik sigortası araç sahibi değişince alıcı adına yeniden yapılmalıdır. Poliçesiz araçla trafiğe çıkmak cezaya yol açar.
- Kasko: Satıcı kendi kasko poliçesini iptal ettirip kalan prim iadesini talep edebilir.
- HGS veya OGS: Satıcı kendi adına kayıtlı etiketi iptal ettirmeli, alıcı yeni etiket almalıdır.
- Plaka: Alıcı mevcut plakayı kullanabilir veya plaka değişikliği talep edebilir.
Satıcı için kontrol listesi
- Muayene tarihini ve MTV borcunu satıştan birkaç gün önce kontrol et.
- Trafik cezalarını sorgula; satış öncesine ait cezalar senin sorumluluğunda kalır.
- Aracın ruhsatını ve varsa yedek anahtarını hazırla.
- Kişisel eşyalarını, park ve köprü etiketlerini ve araç içindeki belgeleri çıkar.
Alıcı için kontrol listesi
- Ruhsattaki şasi ve motor numarasının araçtakiyle aynı olduğunu kontrol et.
- Kilometre bilgisini muayene kayıtlarıyla karşılaştır.
- Hasar kaydını ve varsa ekspertiz raporunu incele.
- Satış öncesinde trafik sigortası teklifini al; satıştan hemen sonra poliçeyi kendi adına başlat.
- Satış sözleşmesinin bir örneğini sakla.
Vekaletle araç satışı
Araç sahibi notere gidemiyorsa satış yetkisi verdiği vekil aracılığıyla satış yapılabilir. Vekaletnamede aracın plakası, şasi numarası ve satış yetkisinin açıkça yazılması gerekir. Alıcı olarak vekille işlem yapıyorsan vekaletnamenin güncel ve geçerli olduğunu noter aracılığıyla kontrol ettir. Satış bedelini mümkünse doğrudan araç sahibinin hesabına veya güvenli ödeme sistemiyle öde.
Dikkat edilecekler
- Noter dışında yapılan senetli satışlar mülkiyeti geçirmez; bu yolla araç alma.
- Kaporayı ve ödemeyi elden değil, kayıt altına alınan bir yöntemle yap.
- Satış tarihinden sonraki trafik cezaları alıcıya aittir; bu nedenle satıcı açısından devrin hızlı yapılması önemlidir.
- Noter ücretleri ve harçlar her yıl yeniden belirlenir; güncel tutarı işlem öncesinde öğren.