Apostil nedir?
Apostil, 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi (Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Zorunluluğunun Kaldırılması Sözleşmesi) kapsamında belgenin üzerindeki imzanın ve mührün gerçekliğini onaylayan şerhtir. Sözleşmeye taraf ülkeler arasında apostilli belge, ayrıca konsolosluk onayı gerekmeden kabul edilir. Türkiye bu sözleşmeye taraftır. Apostil belgenin içeriğini değil, imza ve mührün gerçekliğini onaylar.
Sözleşmeye taraf olmayan ülkeler
Gideceğin ülke Lahey Sözleşmesi'ne taraf değilse apostil yerine "konsolosluk tasdiki" yolu izlenir: belge önce Türkiye'deki yetkili makamlarca, sonra Dışişleri Bakanlığınca ve en son o ülkenin Türkiye'deki konsolosluğunca onaylanır. Taraf ülkelerin güncel listesi Lahey Konferansı'nın ve Dışişleri Bakanlığı'nın sayfalarında yer alır.
Apostil nereden alınır?
- İdari belgeler (nüfus kayıt örneği, ikametgah, diploma ve öğrenim belgeleri, noter onaylı belgeler, ticaret sicil belgeleri gibi): valilik ve kaymakamlıkların ilgili birimleri tarafından verilir.
- Adli belgeler (mahkeme kararları, adli sicil kaydı, savcılık ve icra belgeleri gibi): adliyelerdeki yetkili birimler tarafından verilir.
Hangi belgenin hangi makamdan apostil alacağı, belgeyi düzenleyen kuruma göre değişir. Başvurmadan önce valilik ya da adliyeye sorman zaman kazandırır. Bazı belgeler için elektronik apostil uygulamaları da bulunabilir.
Adım adım
- Belgenin aslını hazırla: Apostil, belgenin aslına ya da noter onaylı suretine eklenir. e-Devlet'ten alınan barkodlu belgelerin apostil için kabul edilip edilmediğini yetkili birime sor.
- Çeviri sırasını belirle: Belgenin Türkçe aslına mı, yoksa yeminli tercümesine mi apostil konulacağını belgeyi isteyen yabancı kurumdan öğren. Bazı ülkeler hem asla hem de noter onaylı tercümeye apostil ister.
- Başvur: Kimliğin ve belgeyle valilik/kaymakamlık ya da adliyedeki yetkili birime başvur. Başkası adına başvuru için vekaletname gerekebilir.
- Teslim al: Apostil genellikle kısa sürede, çoğu zaman aynı gün verilir.
Yurt dışından gelen belgeler
Yurt dışında düzenlenmiş bir belgeyi Türkiye'de kullanacaksan (ör. yabancı ülkede yapılan evlilik, doğum belgesi, diploma), belgenin düzenlendiği ülkede apostil alınmış olmalı. Türkiye'ye geldikten sonra belgeyi yeminli tercümana çevirtip noterde onaylatırsın. Belge apostilsizse Türkiye'deki kurumlar kabul etmeyebilir ve belgeyi o ülkeye geri gönderip işlem yaptırman gerekebilir.
Sık yapılan hatalar
- Önce tercüme yaptırıp sonra apostil almak, ya da tersini yapmak: sıra ülkeye göre değişir.
- Fotokopiye apostil istemek: Apostil, asıl belgeye ya da noter onaylı surete konulur.
- Sözleşmeye taraf olmayan ülke için apostil almak: Bu ülkelerde konsolosluk tasdiki gerekir.
En sık apostil istenen belgeler
- Nüfus kayıt örneği ve doğum belgesi: Yurt dışında evlilik, vatandaşlık ya da oturma izni başvurularında
- Diploma ve transkript: Yurt dışında eğitim ya da iş başvurularında
- Adli sicil kaydı: Çalışma vizesi ve oturma izni başvurularında
- Vekaletname: Yurt dışında yaşayanların Türkiye'deki işlemleri ya da Türkiye'dekilerin yurt dışı işlemleri için
- Şirket belgeleri: Ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi ve imza sirküleri
Apostilin geçerlilik süresi
Apostil şerhinin kendisinin bir geçerlilik süresi yoktur; ancak belgeyi kabul eden yabancı kurum, belgenin belirli bir tarihten sonra alınmış olmasını isteyebilir. Örneğin birçok ülke adli sicil kaydı ya da nüfus kayıt örneği için son üç veya altı ay içinde alınmış belge ister. Bu yüzden apostili, belgeyi kullanacağın tarihe yakın bir zamanda almak mantıklıdır.
Yurt dışındaysan
Türkiye'de düzenlenmiş bir belgeye apostil gerekiyor ama yurt dışındaysan, Türkiye'deki bir yakınına vekaletname vererek işlemi yaptırabilirsin. Vekaletnameyi Türk konsolosluğunda düzenletmek işlemi kolaylaştırır.