Kâr marjı ile kâr oranı aynı şey değil
Ticarette en sık yapılan hata, maliyet üzerine eklenen yüzdeyi kâr marjıyla karıştırmaktır. İkisi farklı tabanlara göre hesaplanır:
- Kâr marjı = Kâr ÷ Satış fiyatı. Satış fiyatının yüzde kaçının sana kaldığını gösterir.
- Maliyet üstü kâr oranı (markup) = Kâr ÷ Maliyet. Maliyetin üzerine yüzde kaç eklediğini gösterir.
Örnek: 750 ₺'ye aldığın bir ürünü 1.000 ₺'ye satarsan kârın 250 ₺'dir. Bu kâr, maliyetin %33,3'üdür (maliyet üstü oran) ama satış fiyatının %25'idir (kâr marjı). "Üzerine %25 koydum, %25 kâr ediyorum" diyen bir satıcı aslında yalnızca %20 marjla çalışır: 750 × 1,25 = 937,50 ₺ satış fiyatında kâr 187,50 ₺, bu da satış fiyatının %20'sidir.
Hedef marjdan satış fiyatı
Belirli bir kâr marjıyla çalışmak istiyorsan satış fiyatını Maliyet ÷ (1 − Marj) formülüyle bulursun. 750 ₺ maliyetli ürünü %25 marjla satmak için fiyat 750 ÷ 0,75 = 1.000 ₺ olmalıdır. Marj %100'e yaklaştıkça fiyat sonsuza gider; bu yüzden %100 ve üzeri marj tanımsızdır. Maliyet üstü oranla çalışıyorsan formül daha basittir: Maliyet × (1 + Oran).
İndirim kâr marjını nasıl etkiler?
Satış fiyatından yapılan indirim doğrudan kârdan düşer. %25 marjla sattığın bir üründe %25 indirim yaparsan kârın sıfırlanır; daha fazlası zarardır. Sonuç kutusundaki "zarar etmeden yapılabilecek en yüksek indirim" satırı tam olarak bunu gösterir. İndirim sonrası fiyatları görmek için indirim hesaplama aracını kullanabilirsin.
Maliyete neleri katmalısın?
Doğru bir marj hesabı için birim maliyete yalnızca alış fiyatını değil, ürüne doğrudan yüklenen kargo, ambalaj, pazar yeri komisyonu ve ödeme altyapısı kesintisi gibi giderleri de eklemelisin. Kira, personel ve elektrik gibi genel giderler ise ürün başına doğrudan bölünemediği için genellikle ayrıca değerlendirilir; brüt kâr marjı bu giderleri kapsamaz, net kâr marjı kapsar.
KDV'ye de dikkat et: KDV mükellefiysen satış fiyatındaki KDV senin gelirin değildir ve alışta ödediğin KDV'yi indirebilirsin. Bu yüzden marj hesabını KDV hariç fiyatlarla yapmak daha doğrudur. Fiyat listesini KDV'li hale getirmek için toplu KDV hesaplama aracını kullanabilirsin.