Hususi pasaport kimlere verilir?
5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. maddesi hususi pasaport verilebilecek kişileri sayar. Başlıca gruplar şunlardır:
- Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurları ile bu kadrolardan emekli olanlar
- Kanunda sayılan diğer kamu görevlileri ve unvan sahipleri (ör. belirli dönem görev yapmış seçilmiş görevliler)
- Bu kişilerin eşleri
- Kanunda belirtilen yaş ve öğrenim şartlarını taşıyan çocukları
- Kanunda ayrıca sayılan diğer gruplar (ör. belirli ihracat performansına ulaşan ihracatçılar)
Kapsam zaman içinde kanun değişiklikleriyle genişleyip daralabildiği için hak sahibi olup olmadığını kurumunun insan kaynakları biriminden ya da Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden öğrenmelisin.
Gerekli belgeler
- Kurumundan alınacak, hususi pasaport hakkı olduğunu gösteren onaylı form (pasaport talep formu)
- Kimlik kartı
- Son altı ay içinde çekilmiş biyometrik fotoğraf
- Eski pasaportun varsa
- Emekliler için emekli olduğu kadroyu gösteren belge
- 18 yaş altındaki çocuklar için anne ve babanın rızası
Başvuru adımları
- Kurumunun insan kaynakları birimine başvurarak pasaport talep formunu onaylat. Emekliysen son görev yaptığın kurumdan ya da SGK kayıtlarından yararlanılır.
- randevu.nvi.gov.tr ya da e-Devlet üzerinden nüfus müdürlüğü randevusu al.
- Hususi pasaportta pasaport harcı alınmaz; ancak pasaport defter bedeli ödenir. Güncel bedeli NVİ'nin sayfasından öğren ve randevudan önce öde.
- Randevu günü belgelerle nüfus müdürlüğüne git; parmak izi ve imza alınır.
- Pasaport adresine kargoyla gönderilir; durumunu e-Devlet'ten takip edebilirsin.
Kullanırken dikkat edilecekler
- Vize muafiyetleri değişebilir: Hususi pasaportla vizesiz gidilen ülkeler ikili anlaşmalara bağlıdır ve değişebilir. Seyahat öncesinde Dışişleri Bakanlığı'nın güncel bilgisine bak.
- Hak sona erdiğinde iade: Kadrodan ayrılma (emeklilik dışındaki nedenlerle), boşanma ya da çocuğun yaş sınırını aşması gibi durumlarda pasaport hakkı sona erebilir.
- Özel seyahatte kullanım: Hususi pasaport hem resmi hem özel seyahatlerde kullanılabilir; çalışma amaçlı yurt dışına çıkışta ilgili ülkenin vize kuralları geçerlidir.
Bordo, yeşil, gri ve siyah pasaport farkı
- Bordo (umuma mahsus): Bütün vatandaşlara verilen standart pasaporttur; harç süreye göre ödenir.
- Yeşil (hususi): Kanunda sayılan kamu görevlileri, emeklileri ve yakınlarıyla diğer hak sahiplerine verilir; harç alınmaz.
- Gri (hizmet): Yurt dışında görevlendirilen ve hususi pasaport almaya hakkı olmayan kamu görevlileri ile belirli kişilere verilir.
- Siyah (diplomatik): Diplomatlar ve kanunda sayılan üst düzey görevliler için düzenlenir.
Hak sahipliği sona ererse
Hususi pasaport, sahibinin hak sahipliğine bağlı bir belgedir. Kamu görevinden emeklilik dışındaki bir nedenle ayrılma, eşin boşanması ya da çocuğun kanundaki yaş veya öğrenim şartlarını kaybetmesi halinde pasaport hakkı sona erebilir. Bu durumda pasaportu kullanmaya devam etmek sorun yaratabilir; yeni bir umuma mahsus pasaport için başvurman gerekir.
Seyahat öncesi hatırlatma
Yeşil pasaportla vizesiz girilen ülkelerde bile kalış süresi sınırlıdır; çalışmak, eğitim almak ya da uzun süre kalmak için vize veya oturma izni gerekir. Giriş şartlarını seyahatten önce gideceğin ülkenin resmi kaynaklarından kontrol et.