Boşanma davası nereye açılır?
Boşanma davaları aile mahkemelerinde görülür. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Dava; eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da eşlerin dava açılmadan önce son altı ay birlikte oturdukları yerde açılabilir. Dilekçe adliyedeki tevzi bürosuna verilir; avukatın varsa UYAP üzerinden de gönderilebilir.
Anlaşmalı boşanma
Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesine göre anlaşmalı boşanma için şu şartlar aranır:
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı.
- Eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul etmeli.
- Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli.
- Boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat, mal paylaşımı) ve çocukların durumu (velayet, kişisel ilişki, iştirak nafakası) hakkında taraflarca hazırlanan protokol hâkim tarafından uygun bulunmalı.
Hâkim, çocukların ve tarafların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapabilir. Anlaşmalı boşanma çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır.
Çekişmeli boşanma
Eşler boşanma konusunda ya da sonuçlarında anlaşamazsa dava çekişmeli olarak görülür. Kanunda özel boşanma sebepleri (zina, hayata kast ve kötü muamele, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı) ile genel sebep olan "evlilik birliğinin temelinden sarsılması" sayılır. Çekişmeli davada taraflar iddialarını delillerle (tanık, yazışma, belge) ispatlamak zorundadır. Süreç dilekçe aşaması, ön inceleme, tahkikat ve karar aşamalarından oluşur; dosyanın yoğunluğuna göre aylar ya da yıllar sürebilir.
Başvuru için genel olarak hazırlanacaklar
- Boşanma dava dilekçesi (anlaşmalıysa imzalı protokolle birlikte)
- Tarafların kimlik bilgileri ve nüfus kayıt örneği
- Varsa delillerin listesi ve tanık bilgileri
- Başvuru harcı ve gider avansı (tutarlar her yıl yeniden belirlenir, adliyede öğrenilir)
Çocuklar, nafaka ve mal rejimi
Velayet kararında esas ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, çocukla kişisel ilişki kurma hakkına ve çocuğun giderlerine katılma yükümlülüğüne sahiptir. Nafaka türleri ve mal paylaşımı (edinilmiş mallara katılma rejimi) ayrıntılı ve kişiye özel konulardır. Mal rejiminin tasfiyesi çoğu zaman ayrı bir davayla görülür.
Önemli uyarılar
- Şiddet görüyorsan beklemeden 155, 156 ya da ALO 183'ü ara. 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri isteyebilirsin.
- Maddi durumun avukat tutmaya yetmiyorsa barodaki adli yardım bürosuna başvurabilirsin.
- Boşanma kararı kesinleştikten sonra nüfus kaydına işlenir; kesinleşme şerhini takip et.
Anlaşmalı boşanma protokolünde neler yer alır?
- Boşanma konusunda tarafların açık iradesi
- Müşterek çocukların velayetinin kime verileceği
- Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocukla görüşme günleri ve saatleri (hafta sonları, bayramlar, yaz tatili)
- Çocuk için ödenecek iştirak nafakası
- Eşlerden biri için yoksulluk nafakası talep edilip edilmediği
- Maddi ve manevi tazminat talepleri ya da bu taleplerden feragat
- Ev eşyaları, araç ve taşınmazların paylaşımı
Protokolün belirsiz bırakılan her maddesi ileride yeni bir anlaşmazlığa yol açabilir. Özellikle mal paylaşımı ve görüşme düzeni konusunda ayrıntılı yazmak önemlidir.
Çocuklara nasıl anlatılır?
Uzmanlar, boşanma kararının çocuklara her iki ebeveynin birlikte, sakin bir dille ve yaşlarına uygun biçimde anlatılmasını önerir. Çocuğun kendini suçlamaması, iki ebeveynin de onu sevmeye devam edeceğini duyması önemlidir. Mahkemeler de gerekirse pedagog ya da psikolog görüşü alabilir. Aile danışmanlığı için Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüklerine başvurabilirsin.