Kira geliri kimleri ilgilendirir?
Gelir Vergisi Kanunu'na göre bir malı veya hakkı kiraya veren gerçek kişiler elde ettikleri geliri "gayrimenkul sermaye iradı" olarak beyan eder. Konut kiralarında yıllık gelirin belirli bir tutara kadar olan kısmı istisnadır; bu sınır her yıl yeniden belirlenir. İşyeri kiralarında kiracı (şirket ya da esnaf) kira öderken vergi kesintisi (stopaj) yapar; bu durumda beyan yükümlülüğü gelirin toplamına ve diğer gelirlerine bağlıdır. Hangi durumda beyan vereceğini GİB'in her yıl yayımladığı kira geliri rehberinden kontrol etmen en güvenli yoldur.
Beyan ve ödeme takvimi
- Bir takvim yılında elde edilen kira geliri, izleyen yılın 1-31 Mart tarihleri arasında beyan edilir.
- Hesaplanan vergi iki eşit taksitte ödenir: birinci taksit Mart, ikinci taksit Temmuz ayı sonuna kadar.
- Kira geliri yalnızca tahsil edildiği yılın geliri sayılır; peşin alınan kiralar ilgili yıllara bölünür.
Hazır Beyan Sistemi ile adım adım
- GİB'in Hazır Beyan Sistemi'ne e-Devlet şifrenle ya da GİB şifrenle gir.
- Sistemde senin adına önceden doldurulmuş bilgileri (kira ödemeleri, stopaj bilgileri) kontrol et.
- Kiraya verdiğin her taşınmaz için adres, kiracı ve aylık kira bilgilerini gir veya düzelt.
- Gider yöntemini seç: götürü gider ya da gerçek gider. Gerçek giderde emlak vergisi, sigorta, onarım ve konut kredisi faizi gibi kalemleri belgeleriyle düşebilirsin. Götürü gideri seçenler iki yıl geçmeden gerçek gidere dönemez.
- Hesaplanan vergiyi kontrol et, beyannameyi onayla ve tahakkuk fişini indir.
- Ödemeyi İnternet Vergi Dairesi, banka ya da kredi kartıyla yap.
Kira gelirini banka üzerinden almak
Konut ve işyeri kiralarında, kira tutarı belirli bir sınırı aşıyorsa ödemenin banka veya PTT aracılığıyla yapılması ve belgelenmesi gerekir. Bu sınır da düzenlemelerle değişebilir. Kirayı banka hesabına almak hem beyanını kolaylaştırır hem de kiracıyla olası anlaşmazlıklarda kanıt oluşturur.
Sık yapılan hatalar
- Beyan vermemek: Beyan edilmeyen kira geliri tespit edilirse vergiyle birlikte ceza ve gecikme faizi ödenir.
- Hisseli mülkte tamamını tek kişi adına beyan etmek: Her ortak kendi payına düşen kirayı beyan eder; konut istisnasından da her biri ayrıca yararlanabilir.
- Gider belgelerini saklamamak: Gerçek gider yönteminde belgesiz gider kabul edilmez.
- Ödemeyi unutmak: Temmuz taksitini kaçırmak gecikme zammına yol açar.
Örnek: bir ev, bir dükkân
Bir dairen konut olarak, bir dükkânın da bir esnafa işyeri olarak kiradaysa iki gelir farklı işlem görür. Dükkân kirasında kiracı her ay stopaj keserek vergi dairesine yatırır; sen de bu kesintiyi beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edersin. Konut kirasında stopaj yoktur; istisna tutarını aşan kısım beyana tabidir. İşyeri kira gelirinin toplamı kanundaki sınırı aşıyorsa, konut kirasıyla birlikte tek beyannamede beyan edilir. Sınırın altında kalıyorsa işyeri kirası için beyan zorunluluğu olmayabilir, ancak konut kirası istisnayı aşıyorsa beyan edilir.
Gerçek giderde düşülebilen başlıca kalemler
- Kiraya verilen eve ait emlak vergisi
- Bina için ödenen sigorta primleri
- Kiraya veren tarafından ödenen yönetim ve bakım giderleri
- Konutun alımı için kullanılan kredinin faizi
- Amortisman (kanundaki oranlarla)
- Onarım ve tamir giderleri
Kiracının ödediği aidat ve faturalar senin giderin sayılmaz. Gerçek gider yöntemini seçeceksen yıl boyunca faturalarını düzenli biriktir.