Yeni tip ehliyetlerin geçerlilik süresi
2016'dan itibaren verilen çipli, kredi kartı boyutundaki sürücü belgeleri süreli düzenlenir. Belgenin ön yüzündeki "4b" alanında son geçerlilik tarihi yazar. Genel kural şöyledir:
- M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfları: 10 yıl
- C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ve DE sınıfları (profesyonel ehliyetler): 5 yıl
Sağlık durumu nedeniyle hekimin daha kısa süre öngördüğü durumlarda belge daha kısa süreli düzenlenebilir. Belgenin arka yüzünde her sınıf için ayrı geçerlilik tarihi bulunur; profesyonel sınıfın süresi dolsa bile B sınıfı geçerliliğini koruyabilir.
Eski tip ehliyetler
Kâğıt (pembe) eski tip ehliyetlerin yeni tipe çevrilmesi için yönetmelikle süreler belirlenmiş ve bu süreler zaman zaman uzatılmıştır. Eski tip belgen varsa güncel son tarihi NVİ'nin duyurularından kontrol et ve değişimi beklemeden yap.
Yenileme adımları
- Sağlık raporu al: Sürücü sağlık raporu aile hekimliklerinden ya da yetkili hastanelerden alınabilir. Rapor elektronik ortamda sisteme kaydedilir; çıktısını götürmen çoğu zaman gerekmez. Profesyonel ehliyetlerde ek muayeneler istenebilir.
- Harç ve belge bedelini öde: Ödemeyi vergi dairesi, anlaşmalı banka ya da GİB'in internet ödeme sistemi üzerinden yap. Tutarlar her yıl güncellenir.
- Randevu al: randevu.nvi.gov.tr, e-Devlet ya da ALO 199 üzerinden nüfus müdürlüğü randevusu al.
- Başvur: Kimliğin, fotoğrafın (istenirse) ve eski ehliyetinle nüfus müdürlüğüne git. Parmak izi ve imzan alınır.
- Teslim al: Yeni belge adresine kargoyla gönderilir. Kargo gelene kadar sana verilen geçici belgeyle araç kullanabilirsin; geçici belgenin süresine dikkat et.
Süresi dolmuş ehliyetle araç kullanmak
Geçerlilik süresi dolan sürücü belgesiyle araç kullanmak Karayolları Trafik Kanunu'na göre ceza gerektirir. Süresi geçmiş bir ehliyeti yenilemek için sınav gerekmez; yine sağlık raporu ve başvuru yeterlidir. Yenileme tarihinin yaklaştığını e-Devlet'teki "Sürücü Belgesi Bilgileri" ekranından takip edebilirsin.
Dikkat edilecekler
- Gözlük ya da lens kullanıyorsan bu durum ehliyete kod olarak işlenir; kodlu şartlara uymamak da ceza sebebidir.
- Adres kaydın güncel değilse yeni belge eski adresine gider. Önce adres değişikliği yap.
- Yurt dışında yaşıyorsan yenilemeyi Türkiye'ye geldiğinde ya da konsolosluk kanalıyla yapabilirsin; konsolosluğa koşulları sor.
Ehliyet sınıfları kısaca
- M: Motorlu bisiklet
- A1, A2, A: Motosikletler (motor gücüne göre)
- B: Otomobil ve kamyonet
- BE: B sınıfı araç ve römork
- C1, C: Kamyon ve çekiciler
- D1, D: Minibüs ve otobüs
- F: Lastik tekerlekli traktör
- G: İş makinesi
Sağlık raporu alırken
Sürücü sağlık raporu için yapılan muayenede genel olarak görme, işitme ve hareket sistemi değerlendirilir; profesyonel sınıflarda ek testler istenebilir. Kronik bir hastalığın varsa (diyabet, epilepsi, kalp hastalığı gibi) bu durum değerlendirmeyi etkileyebilir; hekimine kullandığın ilaçları ve son kontrol sonuçlarını göster. Rapor elektronik sisteme kaydedildiği için nüfus müdürlüğü raporu sistemden görür. Raporun da bir geçerlilik süresi olduğunu unutma; çok önce alınan rapor başvuruda kabul edilmeyebilir.
Hatırlatma kur
Ehliyetinin bitiş tarihini telefon takvimine birkaç ay öncesinden hatırlatma olarak ekle. Özellikle profesyonel sürücüler için süresi dolan belge iş kaybına yol açabilir.