Bağırsaklarımızda trilyonlarca mikroorganizma yaşar ve bu topluluk sindirimden bağışıklığa kadar pek çok işlevde rol oynar. Probiyotikler, bu dengeye katkı sağlayabilen faydalı mikroorganizmalardır.
Probiyotiğin tanımı
Uluslararası kabul gören tanıma göre probiyotikler, yeterli miktarda alındığında sağlığa fayda sağlayan canlı mikroorganizmalardır. En çok bilinenler Lactobacillus ve Bifidobacterium cinsi bakteriler ile Saccharomyces boulardii adlı mayadır. Önemli bir ayrıntı: Etkiler suşa özgüdür; bir suşun faydası, aynı cinsteki başka bir suş için geçerli olmayabilir.
Probiyotik içeren besinler
- Yoğurt: Canlı kültürle mayalanan geleneksel kaynak.
- Kefir: Hem bakteri hem maya içeren fermente süt içeceği.
- Fermente sebzeler: Pastörize edilmemiş turşu ve lahana turşusu canlı kültür içerebilir.
- Bazı peynirler: Olgunlaştırılmış ve ısıl işlem görmemiş peynirler.
Isıl işlem, pastörizasyon veya pişirme canlı mikroorganizmaları öldürür. Bu nedenle turşu suyu kaynatılmış ya da sirkeyle hazırlanmış ürünler genellikle probiyotik içermez.
Prebiyotikleri unutma
Faydalı bakterilerin beslenmesi için lif gereklidir. Sebze, meyve, baklagiller ve tam tahıllar bakımından zengin bir beslenme, bağırsak mikrobiyotası için takviyelerden daha temel bir adımdır. Ayrıntılar için lif rehberimize bakabilirsin.
Takviyeler hakkında bilinenler
Araştırmalar, bazı probiyotiklerin antibiyotiğe bağlı ishal ve bazı sindirim şikâyetlerinde faydalı olabileceğini düşündürüyor. Ancak:
- Her ürün aynı etkiyi göstermez; suş, doz ve kullanım süresi önemlidir.
- Takviyeler ilaç gibi denetlenmediği için etiketteki miktar ile içerik her zaman örtüşmeyebilir.
- Sağlıklı kişilerin genel sağlık için probiyotik takviyesi kullanması şart değildir.
Kimler dikkatli olmalı?
Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler, ciddi hastalığı olanlar, yakın zamanda ameliyat olanlar ve prematüre bebekler probiyotik takviyesini yalnızca hekim önerisiyle kullanmalıdır.