Meslek ve Maaş Rehberi: İş Hayatına Dair Temel Bilgiler

Doğru mesleği seçmek, iyi bir CV hazırlamak ve haklarını bilmek iş hayatının üç temel taşıdır. Bu sayfada her birinin özünü bulacaksın.

Bir mesleği araştırırken

Bir mesleğe yönelmeden önce yalnızca maaşa değil; günlük işin içeriğine, çalışma koşullarına, gereken eğitime ve o alandaki iş bulma imkânına bakmak gerekir. O işi yapan kişilerle konuşmak, staj ya da gönüllü çalışma ile alanı yakından görmek, broşürlerin anlatmadığı ayrıntıları ortaya çıkarır. İŞKUR'un meslek tanıtımları ve meslek standartlarını yayımlayan Mesleki Yeterlilik Kurumu da güvenilir başlangıç kaynaklarıdır.

Maaşı doğru okumak

İş ilanlarında ve görüşmelerde konuşulan rakamın brüt mü net mi olduğunu mutlaka netleştir. Brüt maaştan SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesildikten sonra eline geçen tutar net maaştır. Kesinti oranları ve asgari ücret her yıl yeniden belirlendiği için geçen yılın hesabıyla bugünkü teklifi karşılaştırmamak gerekir. Maaşın yanında yemek, yol, prim, özel sağlık sigortası ve uzaktan çalışma gibi yan hakları da toplam paketin parçası olarak değerlendir.

CV ve mülakat

  • CV: Kısa, okunaklı ve başvurduğun işe göre uyarlanmış olmalıdır. Görev listesi yerine somut sonuçlara yer ver; iletişim bilgilerinin güncel olduğundan emin ol.
  • Ön yazı: Neden o şirketi ve o pozisyonu seçtiğini birkaç paragrafta anlatmak seni diğer adaylardan ayırır.
  • Mülakat: Şirketi önceden araştır, deneyimlerini somut örneklerle anlatmaya hazırlan ve görüşmenin sonunda soracağın birkaç soruyu not et.

Temel çalışan hakları

4857 sayılı İş Kanunu'na göre işyerinde en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır. İzin süresi kıdeme göre artar: bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) kıdemi olanlara on dört günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden, on beş yıl ve daha fazla olanlara yirmi altı günden az olamaz. İş sözleşmesinin feshinde ihbar süreleri ve belirli şartlarla kıdem tazminatı gündeme gelir; kıdem tazminatı için en az bir yıl çalışmış olmak gerekir. Haklarınla ilgili bir anlaşmazlıkta işçi lehine bir yorum ya da kesin bir sonuç için bir avukata veya ilgili resmî kurumlara danışmak en doğrusudur.

Sık sorulan sorular

Brüt ve net maaş arasındaki fark nedir?

Brüt maaştan SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesildikten sonra kalan tutar net maaştır.

Yıllık izin kaç gündür?

İş Kanunu'na göre bir ile beş yıl arası kıdemde en az 14, beş ile on beş yıl arasında en az 20, on beş yıl ve üzerinde en az 26 gündür.

Kıdem tazminatı için ne kadar çalışmak gerekir?

Kıdem tazminatına hak kazanmak için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak ve sözleşmenin kanundaki hâllerden biriyle sona ermesi gerekir.

CV kaç sayfa olmalı?

Deneyimine göre değişir; çoğu başvuru için bir ya da iki sayfa yeterlidir. Önemli olan başvurduğun işle ilgili bilgileri öne çıkarmaktır.

Mülakatta maaş beklentisi sorulursa ne demeliyim?

Önceden piyasa araştırması yapıp bir aralık belirlemek ve rakamın brüt mü net mi olduğunu açıkça söylemek en sağlıklı yoldur.

← Tüm rehberler