Hibe ile diğer destekler arasındaki fark
Hibe, şartları yerine getirildiğinde geri ödenmeyen destektir. Geri ödemeli destek ise faizsiz ya da düşük maliyetli bir finansmandır ve belirli bir sürede iade edilir. Bunların yanında vergi ve sigorta primi indirimleri, faiz desteği ve eğitim programları gibi dolaylı destekler de vardır. Çoğu programda destek proje bütçesinin tamamını değil bir bölümünü karşılar; kalan kısmı başvuru sahibinin kendisi koyar. Buna eş finansman denir.
Başlıca destek veren kurumlar
- KOSGEB: Küçük ve orta büyüklükteki işletmelere ve girişimcilere yönelik girişimcilik, Ar-Ge ve büyüme programları yürütür.
- TÜBİTAK: Sanayi Ar-Ge projeleri, girişimciliğe yönelik BiGG programı ile öğrenci ve araştırmacılara yönelik proje ve burs programları vardır.
- Kalkınma ajansları: Türkiye'de 26 kalkınma ajansı bulunur. Her biri kendi bölgesindeki işletme, kooperatif, belediye ve sivil toplum kuruluşlarına mali destek çağrıları açar.
- Tarım destekleri: Tarım ve Orman Bakanlığı ile Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) üreticilere ve kırsal yatırımlara yönelik programlar yürütür.
- AB programları: Horizon Avrupa ve Erasmus+ gibi programlara Türkiye'den de başvuru yapılabilir.
Başvuru süreci nasıl işler?
Destekler çoğunlukla "çağrı" usulüyle açılır: kurum programın amacını, kimlerin başvurabileceğini, bütçe sınırlarını ve son başvuru tarihini ilan eder. Başvuruların büyük bölümü kurumların çevrim içi sistemleri üzerinden yapılır ve proje fikri, bütçe ve uygulama planı istenir. Değerlendirmeden sonra sözleşme imzalanır, harcamalar belgelenerek destek ödenir. Çağrılar yıl içinde farklı dönemlerde açılıp kapandığı için takvimi düzenli takip etmek gerekir. Hangi programa uyduğunu kestiremiyorsan birkaç soruyla eleme yapan hibe uygunluk testi ilk adım için kullanışlıdır.
Dikkat edilmesi gerekenler
Resmî kurumlar başvuru için ücret almaz. "Hibe garantisi" vaat edip peşin para isteyen kişi ve sayfalara karşı dikkatli ol. Danışmanlık hizmeti almak serbesttir; ama sonucu kimse garanti edemez. Programın kendi duyurusunu ve başvuru kılavuzunu mutlaka kurumun resmî sitesinden oku. Desteğin hangi harcamaları karşıladığını, belgelendirme kurallarını ve geri ödeme koşullarını sözleşme öncesinde iyice anlamak, sonradan sürprizle karşılaşmanı önler.