Günlük Şeker Sınırı Ne Kadar? Serbest Şeker ve Gizli Şeker Rehberi

Dünya Sağlık Örgütü serbest şekerlerin günlük enerji alımının %10'undan az olmasını, ek fayda için %5'in altına indirilmesini önerir. Günde 2.000 kalori alan bir yetişkin için bu, en fazla yaklaşık 50 gram, ideal olarak 25 gram (yaklaşık 6 çay kaşığı) şeker demektir. Serbest şekere eklenen şekerin yanı sıra bal, pekmez, şurup ve meyve suyundaki doğal şeker de dahildir; bütün meyve ve sütteki şeker bu sınıra dahil değildir.

Şekerin önemli bir kısmı çay ve kahveye eklenen kaşıklardan değil, içeceklerden ve hazır gıdalardan gelir. Günlük sınırı bilmek ve etiket okumak bu yüzden önemlidir.

Önerilen sınır

Dünya Sağlık Örgütünün 2015 kılavuzuna göre:

Hedef Günlük enerji içindeki pay 2.000 kcal için yaklaşık
Güçlü öneri %10'un altı En fazla ~50 g (~12 çay kaşığı)
Ek fayda için %5'in altı ~25 g (~6 çay kaşığı)

Bir silme çay kaşığı toz şeker yaklaşık 4 gramdır.

Serbest şeker nedir?

  • Gıdalara ve içeceklere sonradan eklenen tüm şekerler
  • Bal, pekmez ve şuruplar
  • Meyve suları ve meyve suyu konsantreleri

Dahil olmayanlar: Bütün meyve ve sebzelerdeki şeker, sütteki doğal şeker.

Gizli şeker nerelerde?

  • Gazlı ve gazsız meşrubatlar, buzlu çaylar, enerji içecekleri
  • Meyve suları ve meyveli yoğurtlar
  • Kahvaltılık gevrekler, granola ve bar
  • Ketçap, hazır soslar ve salata sosları
  • Paketli kek, bisküvi ve dondurma

Bir kutu (330 ml) şekerli gazlı içecek, tek başına günlük ideal sınıra yakın miktarda şeker içerebilir.

Şekeri azaltmanın yolları

  1. Şekerli içecekler yerine su, ayran veya şekersiz çay tercih et.
  2. Çay ve kahveye eklediğin şekeri kademeli azalt.
  3. Etiketlerde "100 g'da şeker" değerini karşılaştır.
  4. Tatlı isteğini bütün meyveyle karşıla.

Diyabet gibi bir durumun varsa hedeflerini hekiminle belirle.

Kaynak: Dünya Sağlık Örgütü – Yetişkin ve çocuklar için şeker tüketimi kılavuzu; Dünya Sağlık Örgütü – Sağlıklı beslenme bilgi notu

Sık sorulan sorular

Bal ve pekmez şeker sınırına dahil mi?

Evet. Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre bal, pekmez, şuruplar ve meyve suyu konsantrelerindeki şekerler serbest şeker kabul edilir ve günlük sınıra dahildir.

Meyvedeki şeker zararlı mı?

Bütün meyvedeki şeker lif ve suyla birlikte bulunur ve serbest şeker sınırına dahil edilmez. Meyve suyu ise serbest şeker sayılır.

1 küp şeker kaç gram?

Küp şekerin ağırlığı markaya göre değişmekle birlikte genellikle 3–5 gram arasındadır. Bir silme çay kaşığı toz şeker yaklaşık 4 gram kabul edilir.

← Tüm rehberler