Demir, kandaki hemoglobinin yapısında yer alarak oksijenin vücuda taşınmasını sağlar. Demir eksikliği dünyada en yaygın beslenme sorunlarından biridir ve özellikle kadınlarda, çocuklarda ve gebelerde sık görülür.
Günlük demir ihtiyacı
| Grup | Günlük ihtiyaç (yaklaşık) |
|---|---|
| Yetişkin erkek | 8 mg |
| Kadın (19–50 yaş) | 18 mg |
| Kadın (51 yaş ve üstü) | 8 mg |
| Gebelik | 27 mg |
İki tür demir
- Hem demir: Kırmızı et, karaciğer, tavuk, hindi ve balıkta bulunur; vücut tarafından kolay emilir.
- Hem olmayan demir: Baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, pekmez, kuru meyveler, tam tahıllar ve demir eklenmiş gıdalarda bulunur; emilimi daha düşüktür.
Emilimi artıranlar ve azaltanlar
| Artıranlar | Azaltanlar |
|---|---|
| C vitamini (limon, portakal, biber, domates) | Yemekle birlikte çay ve kahve |
| Et, tavuk ve balıkla birlikte tüketim | Yüksek miktarda kalsiyum (aynı öğünde) |
| Kepek ve bazı tahıllardaki fitatlar |
Pratik öneri: Mercimek çorbasına limon sık, kuru fasulyenin yanında salata ye; çayını yemekten en az bir saat sonra için.
Kimler daha dikkatli olmalı?
Gebeler, yoğun adet kanaması olan kadınlar, bebekler ve küçük çocuklar, vejetaryen beslenenler ve sık kan bağışı yapanlar demir eksikliği açısından risk altındadır. Kansızlığın bir başka nedeni olan B12 eksikliği için B12 vitamini rehberimize bak.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Belirtilerin sürüyor ya da ağırlaşıyorsa hekime başvur.