Aralıklı Oruç Nedir? 16:8 ve 5:2 Yöntemleri, Bilinenler ve Riskler

Aralıklı oruç, ne yenileceğinden çok ne zaman yenileceğini düzenleyen bir beslenme yaklaşımıdır. En yaygın türleri günün 8 saatlik bir zaman diliminde yemek yiyip 16 saat ara verilen 16:8 yöntemi ve haftanın 5 günü normal beslenip 2 gün enerji alımının belirgin şekilde azaltıldığı 5:2 yöntemidir. Araştırmalar aralıklı orucun kilo kaybında genellikle klasik kalori kısıtlamasına benzer sonuçlar verdiğini gösteriyor. Gebeler, emzirenler, çocuklar, diyabet ilacı kullananlar ve yeme bozukluğu öyküsü olanlar uygulamamalıdır.

Aralıklı oruç son yıllarda en çok konuşulan beslenme yaklaşımlarından biri hâline geldi. Belirli saatlerde yemek yemeyi, kalan saatlerde ise yemek yememeyi esas alır.

Yaygın yöntemler

Yöntem Nasıl uygulanır?
16:8 Günde 8 saatlik bir zaman diliminde yemek, 16 saat ara (örneğin 10:00–18:00)
14:10 Daha esnek başlangıç: 10 saatlik yemek penceresi
5:2 Haftada 5 gün normal beslenme, birbirini izlemeyen 2 gün düşük enerjili beslenme

Araştırmalar ne gösteriyor?

  • Kilo kaybında aralıklı oruç, genellikle klasik kalori kısıtlamasına benzer sonuçlar verir. Sağladığı fayda büyük ölçüde toplam enerji alımının azalmasından kaynaklanır.
  • Bazı çalışmalar insülin duyarlılığı ve kan basıncında iyileşmeler gösterse de uzun vadeli etkiler hakkında daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
  • Bazı kişiler için öğün saatlerini sınırlamak, gece atıştırmalarını azaltmanın pratik bir yoludur.

Dikkat edilmesi gerekenler

  1. Yemek saatlerinde dengeli ve yeterli beslenin; aradaki açlığı aşırı yiyerek kapatma.
  2. Yeterli protein ve lif al.
  3. Gün içinde bol su için.
  4. Baş dönmesi, aşırı halsizlik veya bayılma hissi olursa bırak ve hekime danış.

Kimler uygulamamalı?

Gebeler, emzirenler, çocuk ve ergenler, insülin veya kan şekeri düşürücü ilaç kullananlar, yeme bozukluğu öyküsü olanlar ve kronik hastalığı bulunanlar.

Kahvaltı atlamanın etkileri için kahvaltı yapmamak zararlı mı rehberimizi okuyabilirsin.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Belirtilerin sürüyor ya da ağırlaşıyorsa hekime başvur.

Kaynak: de Cabo R, Mattson MP. Effects of Intermittent Fasting on Health, Aging, and Disease. New England Journal of Medicine, 2019; Dünya Sağlık Örgütü – Sağlıklı beslenme

Sık sorulan sorular

Aralıklı oruç sırasında ne içilebilir?

Oruç saatlerinde su, şekersiz çay ve sade kahve gibi kalorisiz içecekler genellikle serbesttir. Şekerli ve sütlü içecekler oruç süresini bozar.

Aralıklı oruç kas kaybına yol açar mı?

Her kilo kaybında bir miktar kas kaybı olabilir. Yemek saatlerinde yeterli protein almak ve düzenli kuvvet egzersizi yapmak kas kaybını azaltır.

Aralıklı oruç herkese uygun mu?

Hayır. Gebeler, emzirenler, çocuk ve ergenler, insülin veya kan şekerini düşüren ilaç kullananlar, yeme bozukluğu öyküsü olanlar ve kronik hastalığı bulunanlar uygulamadan önce mutlaka hekime danışmalıdır.

← Tüm rehberler