Fırın raflarında tam buğday, kepekli, çavdar, köy ekmeği ve beyaz ekmek gibi pek çok seçenek bulunur. Aralarındaki asıl fark, kullanılan unun buğday tanesinin hangi kısımlarını içerdiğidir.
Buğday tanesinin üç kısmı
- Kepek: Dış kabuk; lif, B vitaminleri ve mineraller açısından zengindir.
- Öz (rüşeym): Tohumun filizlenen kısmı; E vitamini, sağlıklı yağlar ve mineraller içerir.
- Endosperm: Tanenin büyük kısmı; ağırlıklı olarak nişasta ve protein.
Beyaz un yalnızca endospermden elde edilir. Tam buğday unu ise üç kısmın tamamını içerir.
Karşılaştırma
| Özellik | Tam buğday ekmeği | Beyaz ekmek |
|---|---|---|
| Lif | Yüksek | Düşük |
| B vitaminleri, magnezyum, demir | Daha fazla | Daha az |
| Tokluk | Daha uzun | Daha kısa |
| Kan şekerine etkisi | Daha yavaş | Daha hızlı |
| Raf ömrü | Biraz daha kısa | Daha uzun |
Kan şekerine etkisi hakkında ayrıntılar için glisemik indeks nedir rehberimize bak.
Etiket nasıl okunur?
- İçindekiler listesinde ilk sırada “tam buğday unu” veya “tam tahıllı un” yazmalı.
- “Kepekli”, “çok tahıllı”, “esmer” gibi ifadeler tam tahıl anlamına gelmeyebilir.
- Lif miktarına bak; 100 gramda daha fazla lif içeren ürünü seç.
Diğer ekmekler
- Çavdar ekmeği: Tam çavdar unuyla yapılmışsa lif açısından zengindir.
- Ekşi mayalı ekmek: Fermantasyon bazı besin öğelerinin emilimini kolaylaştırabilir; kullanılan una dikkat et.
Ekmeği taze tutmak için ekmek nasıl saklanır rehberimize göz atabilirsin.