Ekspertiz nedir, ne zaman yaptırılır?
Oto ekspertiz, ikinci el bir aracın kaporta, motor, şanzıman, yürüyen aksam ve elektronik sistemlerinin bağımsız bir firma tarafından kontrol edilip raporlanmasıdır. En doğru zaman, kapora ya da ödeme yapmadan önceki aşamadır. Rapor, ilanda yazanla aracın gerçek durumunun örtüşüp örtüşmediğini gösterir.
Ticaret Bakanlığının ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretine ilişkin yönetmeliği, yetki belgesiyle araç alıp satan işletmelerin (galerilerin) satışa sundukları araçlar için ekspertiz raporu düzenletmesini zorunlu tutar. Ekspertiz hizmeti veren işletmelerin de TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Bireyler arası satışta bu zorunluluk yoktur; ama alıcı için en önemli güvence yine rapordur.
Raporda neler kontrol edilir?
- Kaporta ve boya: Parçalar orijinal, lokal boyalı, boyalı ya da değişen olarak işaretlenir. Boya kalınlığı ölçüm cihazıyla tek tek ölçülür.
- Motor ve şanzıman: Yağ kaçağı, anormal ses, vites geçişleri ve elektronik beyindeki kayıtlı arıza kodları kontrol edilir.
- Yürüyen aksam: Süspansiyon, amortisör, rot ve salıncak gibi alt takım parçalarının durumu incelenir.
- Fren ve performans: Fren dengesi ölçülür; kapsamlı paketlerde dinamometre ile motor gücü de test edilir.
- Kayıt bilgileri: Şasi numarası, kilometre tutarlılığı ve hasar kaydı ayrıca değerlendirilir.
Paketler ve ücretler
Firmalar genellikle yalnız kaporta-boyadan tam kapsamlı kontrole kadar farklı paketler sunar. Ücret; şehre, firmaya, paketin kapsamına ve aracın türüne göre değişir. Hafif ticari araçlar ve SUV'lar çoğu yerde binek otomobilden farklı fiyatlandırılır. Kendi şehrindeki fiyat aralığını görmek için il il ekspertiz ücretleri listesine göz atabilirsin.
Raporu okurken dikkat edilecekler
Değişen ve boyalı parça aynı şey değildir: değişen parça aracın o bölgede ciddi bir darbe aldığını düşündürebilir. Tavan, direkler ve şasi gibi yapısal parçalardaki işlem, kapı ya da çamurluktaki lokal boyadan çok daha önemlidir. Raporu satıcının yönlendirdiği yerde değil, kendi seçtiğin firmada yaptırmak tarafsızlık açısından daha sağlıklıdır. Hasar geçmişini Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarından ayrıca sorgulamak, raporla birlikte daha net bir tablo verir.