Annenin tarifinde "2 su bardağı un" yazıyor ama elinde tartı var ve gram cinsinden ölçmek istiyorsun. Ya da tam tersi. Hacim ve ağırlık arasındaki dönüşüm, malzemenin yoğunluğuna bağlıdır. Bu yüzden bir su bardağı su ile bir su bardağı un aynı ağırlıkta değildir.
Su bardağının hacmi
Tariflerde kullanılan standart Türk su bardağı yaklaşık 200 ml kabul edilir. Evlerdeki bardaklar farklı olabilir; kendi bardağını bir kez ölçü kabıyla kontrol etmek sonuçlarını tutarlı hale getirir.
Ölçü tablosu (yaklaşık değerler)
| Malzeme | 1 su bardağı (200 ml) | 1 çay bardağı (100 ml) | 1 yemek kaşığı (15 ml) |
|---|---|---|---|
| Su | ~200 g | ~100 g | ~15 g |
| Süt | ~205 g | ~100 g | ~15 g |
| Sıvı yağ | ~180–185 g | ~90 g | ~13–14 g |
| Toz şeker | ~170–180 g | ~85–90 g | ~12–13 g |
| Pudra şekeri | ~110–120 g | ~55–60 g | ~8 g |
| Un | ~110–120 g | ~55–60 g | ~8–10 g |
| Pirinç | ~160–170 g | ~80–85 g | ~12 g |
| Bulgur | ~160–170 g | ~80–85 g | ~12 g |
| Mercimek | ~170–180 g | ~85–90 g | ~13 g |
| Yoğurt | ~205–210 g | ~105 g | ~15–16 g |
| Bal | ~280 g | ~140 g | ~21 g |
Bu değerler malzemelerin yaklaşık yoğunluklarından hesaplanmıştır ve silme ölçü varsayar. Bardak boyutu, malzemenin nem durumu ve doldurma şekli sonucu birkaç gram ile birkaç on gram arasında değiştirebilir.
Kaşık ölçüleri
| Ölçü | Yaklaşık hacim |
|---|---|
| 1 yemek kaşığı | 15 ml |
| 1 tatlı kaşığı | 10 ml |
| 1 çay kaşığı | 5 ml |
Evdeki kaşıklar da birbirinden farklıdır; hamur işlerinde kabartma tozu ve tuz gibi küçük ama önemli miktarlar için ölçü kaşığı setleri kullanışlıdır.
Doğru ölçmenin püf noktaları
- Unu bardağa sıkıştırma. Unu kaşıkla bardağa doldurup üstünü bıçağın tersiyle sil.
- Sıvıları göz hizasında ölç. Bardağı düz bir yüzeye koyup çizgiye yukarıdan değil, karşıdan bak.
- Yapışkan malzemelerde kabı yağla. Bal ve pekmez bardağa yapışmaz, ölçü daha doğru olur.
- Hassas tariflerde tartı kullan. Kek, kurabiye ve ekmek gibi hamur işlerinde birkaç gramlık fark bile sonucu etkiler.
Yabancı tariflerde "cup" farkı
Amerikan tariflerindeki 1 cup ≈ 240 ml'dir; yani Türk su bardağından yaklaşık %20 büyüktür. İngiliz ve Avustralya tariflerinde bu değer 250 ml olabilir. Tarif gram veriyorsa her zaman gram değerini tercih et.
Mutfakta işine yarayacak diğer rehberler: ekmek nasıl saklanır ve yumurtanın tazeliği nasıl anlaşılır.