Ayıplı Mal Nedir? Bozuk Ürün İçin Tüketicinin 4 Seçimlik Hakkı
Ayıplı mal; ambalajında, etiketinde, reklamında veya satıcının beyanında belirtilen özellikleri taşımayan ya da kullanım amacını karşılamayan kusurlu üründür. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre ayıplı mal alan tüketicinin dört seçimlik hakkı vardır: sözleşmeden dönüp parasını geri almak, ayıp oranında bedel indirimi istemek, ürünün ücretsiz onarılmasını istemek veya ürünün ayıpsız yenisiyle değiştirilmesini istemek. Bu haklar için zamanaşımı süresi, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, kural olarak teslimden itibaren 2 yıldır.
Yeni aldığın buzdolabı soğutmuyor, ayakkabının tabanı bir ay içinde ayrıldı veya internetten gelen ürün ilandakinden farklı mı? Bu durumlarda kanun sana güçlü haklar tanır.
Ayıplı mal hangi durumlarda söz konusu olur?
- Üründe üretim veya montaj kusuru varsa
- Ürün, ambalajında, etiketinde, kullanım kılavuzunda veya reklamında belirtilen özellikleri taşımıyorsa
- Satıcının söylediği nitelikleri karşılamıyorsa
- Benzer ürünlerden beklenen kullanım amacını karşılamıyorsa
- Eksik parça ile teslim edildiyse
Dört seçimlik hak
- Sözleşmeden dönme: Ürünü iade edip ödediğin bedeli geri almak.
- Bedel indirimi: Ürünü tutup ayıp oranında indirim istemek.
- Ücretsiz onarım: Tüm masraflar satıcıya ait olmak üzere onarım istemek.
- Ayıpsız misliyle değişim: Ürünün kusursuz bir benzeriyle değiştirilmesini istemek.
Bu haklara ek olarak, ayıp nedeniyle bir zarara uğradıysan tazminat da isteyebilirsin.
Süreler
- Ayıplı mal için sorumluluk süresi, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile teslimden itibaren 2 yıldır. Satıcının ayıbı ağır kusuruyla veya hileyle gizlediği durumlarda bu süre uygulanmaz.
- Ayıbı fark ettiğinde vakit kaybetmeden satıcıya yazılı bildirimde bulun.
Adım adım başvuru
- Ayıbı fotoğrafla veya videoya çekin.
- Fatura veya fişini hazırla.
- Satıcıya hangi seçimlik hakkı kullandığını yazılı olarak bildir (e-posta, iadeli taahhütlü mektup veya sitedeki talep formu).
- Talebin karşılanmazsa e-Devlet’teki Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) üzerinden tüketici hakem heyetine başvur.
İnternet alışverişlerindeki 14 günlük gerekçesiz iade hakkı ayrı bir haktır; ayrıntılar için internetten alınan ürün nasıl iade edilir rehberimize bak.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Kaynak: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (Mevzuat Bilgi Sistemi); T.C. Ticaret Bakanlığı – Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi
Sık sorulan sorular
Garanti ile ayıplı mal hakları aynı şey mi?
Hayır. Garanti belgesi, üretici veya ithalatçının belirli bir süre ücretsiz onarım taahhüdüdür. Ayıplı mal hakları ise kanundan doğar ve garanti süresinden bağımsız olarak satıcıya karşı kullanılabilir. Garanti kapsamında onarılan ürün belirli süre ve sayıda tekrar arızalanırsa değişim veya iade hakları da doğabilir.
Satıcı “servise gönderin” diyorsa ne yapmalıyım?
Dört seçimlik haktan hangisini kullanacağını seçme hakkı sana aittir. Satıcı, seçtiğin hakkı yerine getirmenin orantısız güçlük yaratacağını gösteremedikçe talebini karşılamakla yükümlüdür. Talebini yazılı olarak iletin.
Hangi durumda tüketici hakem heyetine başvurabilirim?
Uyuşmazlık tutarı her yıl belirlenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur ve ücretsizdir; başvuru e-Devlet’teki TÜBİS üzerinden yapılabilir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir.
← Tüm rehberler