Tansiyon Kaç Olmalı? Normal, Yüksek ve Düşük Tansiyon Değerleri
Yetişkinlerde normal tansiyon genellikle 120/80 mmHg’nin altıdır. Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin 2024 kılavuzuna göre 120–139/70–89 mmHg arası “yükselmiş tansiyon”, tekrarlayan ölçümlerde 140/90 mmHg ve üzeri ise hipertansiyon kabul edilir. Evde ölçülen değerlerde bu sınır 135/85 mmHg’dir. Tansiyon 180/120 mmHg’nin üzerindeyse ve göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli baş ağrısı, konuşma veya görme bozukluğu gibi belirtiler varsa hemen 112’yi ara.
Yüksek tansiyon kalp krizi, inme ve böbrek hastalığının en önemli risk etkenlerinden biridir. Çoğu zaman belirti vermediği için düzenli ölçüm çok önemlidir.
Tansiyon değerleri (muayenehanede ölçüm)
| Sınıf |
Büyük (sistolik) |
|
Küçük (diyastolik) |
| Normal |
120’nin altı |
ve |
70’in altı |
| Yükselmiş tansiyon |
120–139 |
veya |
70–89 |
| Hipertansiyon |
140 ve üzeri |
veya |
90 ve üzeri |
Evde ölçümde hipertansiyon sınırı 135/85 mmHg’dir. Tanı tek bir ölçümle değil, tekrarlanan ölçümlerle konur.
Evde doğru ölçüm
- Ölçümden önce 30 dakika kahve, sigara ve egzersizden kaçın.
- 5 dakika sırtın dayalı şekilde oturarak dinlen.
- Kolunu kalp hizasında bir masaya koy; ayaklar yere bassın, bacaklar çapraz olmasın.
- Koluna uygun boyutta, üst koldan ölçen bir cihaz kullan.
- 1–2 dakika arayla iki ölçüm yapıp ortalamasını al.
- Sabah ve akşam ölçüp sonuçları kaydedin.
Tansiyonu düşürmeye yardımcı alışkanlıklar
- Tuzu azalt; günlük tuz rehberimize bak.
- Düzenli hareket et; haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş.
- Fazla kilolarını ver.
- Alkolü sınırla, sigarayı bırak.
- Stresi yönetin; stres nasıl azaltılır rehberimize göz at.
Acil durumlar
Tansiyon 180/120 mmHg’nin üzerinde ölçülür ve göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli baş ağrısı, yüzde kayma, konuşma bozukluğu veya kolda güçsüzlük varsa hemen 112’yi ara. Tansiyon ilacı kullanıyorsan dozunu hekimine danışmadan değiştirme.
Kaynak: Dünya Sağlık Örgütü – Hipertansiyon bilgi notu; Avrupa Kardiyoloji Derneği – 2024 Yükselmiş Kan Basıncı ve Hipertansiyon Yönetimi Kılavuzu; Türk Kardiyoloji Derneği
Sık sorulan sorular
Büyük ve küçük tansiyon ne demek?
Büyük tansiyon (sistolik), kalp kasıldığında damar duvarına uygulanan basınçtır. Küçük tansiyon (diyastolik) ise kalp gevşediği sırada damarlardaki basınçtır. 120/80 ifadesinde 120 büyük, 80 küçük tansiyondur.
Düşük tansiyon kaç kabul edilir?
Genellikle 90/60 mmHg’nin altı düşük tansiyon olarak değerlendirilir. Belirti vermiyorsa çoğu zaman sorun değildir; ancak baş dönmesi, bayılma veya bulanık görme varsa hekime başvur.
Yüksek tansiyon belirti verir mi?
Çoğu zaman hiçbir belirti vermez; bu nedenle “sessiz katil” olarak adlandırılır. Tansiyonunu bilmenin tek yolu düzenli ölçmektir.
← Tüm rehberler