Kur'an ve Hadis Rehberi: Okurken Bilinmesi Gerekenler

Kur'an-ı Kerim'i ve hadisleri okumaya başlamadan önce yapılarını ve temel kavramları bilmek, okuduğunu daha doğru anlamanı sağlar.

Kur'an-ı Kerim'in yapısı

Kur'an-ı Kerim 114 sureden oluşur. Diyanet İşleri Başkanlığının esas aldığı sayıma göre toplam ayet sayısı 6236'dır. Okumayı kolaylaştırmak için metin yaklaşık eşit uzunlukta 30 cüze ayrılmıştır; Ramazan'da yaygın olan mukabele geleneği de bu bölümlemeye dayanır. Sureler uzunluk sırasına yakın bir düzende dizilmiştir: ilk sure Fâtiha, en uzun sure 286 ayetlik Bakara suresidir. Son cüzdeki kısa sureler ise namazlarda en sık okunan surelerdir.

Mekkî ve Medenî sureler

Hicretten önce Mekke döneminde inen surelere Mekkî, hicretten sonra inenlere Medenî denir. Mekkî sureler daha çok iman, ahiret ve ahlak konularını işlerken Medenî surelerde toplumsal hayat ve ibadetlere ilişkin hükümler öne çıkar. Bu ayrımı bilmek, bir ayetin hangi ortamda indiğini anlamaya yardım eder.

Meal, tefsir ve okunuş

Meal, Kur'an'ın anlamının başka bir dile aktarılmasıdır; Kur'an'ın kendisi değil, mütercimin anlayışını yansıtan bir çeviridir. Bu yüzden birden fazla meali karşılaştırmak faydalıdır. Tefsir ise ayetlerin iniş sebeplerini, bağlamını ve anlamını ayrıntılı açıklayan çalışmadır. Latin harfleriyle yazılmış okunuşlar Arapça bilmeyenler için kolaylık sağlar; ancak bazı Arap harflerinin Türkçede tam karşılığı olmadığı için doğru okuyuşu öğrenmenin en sağlam yolu bir hocadan yüzünden okumayı öğrenmektir.

Hadis nedir, nasıl değerlendirilir?

Hadis, Hz. Peygamber'in sözlerini, davranışlarını ve onayladığı durumları aktaran rivayetlerdir. Her hadisin iki bölümü vardır: rivayeti aktaranların zinciri olan senet ve aktarılan söz olan metin. Hadis âlimleri rivayetleri güvenilirliklerine göre sahih, hasen ve zayıf diye ayırmış; uydurma olduğu anlaşılanlara mevzu demiştir. Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce'nin derlemelerine birlikte Kütüb-i Sitte (altı kitap) denir.

Sosyal medyada kaynağı belirtilmeden paylaşılan "hadis"lerin bir kısmı uydurmadır. Bir rivayeti paylaşmadan önce hangi kaynakta geçtiğine ve sıhhat derecesine bakmak gerekir.

Dualar

Namazda okunan Sübhâneke, Ettehiyyâtü, Salli-Barik ve Rabbenâ duaları ile Kur'an'da geçen dualar en çok okunanlar arasındadır. Duaları anlamlarıyla birlikte öğrenmek, okuduğun sözlerin ne dediğini bilmeni sağlar.

Sık sorulan sorular

Kur'an-ı Kerim'de kaç sure ve ayet var?

Kur'an-ı Kerim 114 sureden oluşur. Diyanet İşleri Başkanlığının esas aldığı sayıma göre ayet sayısı 6236'dır.

Meal okumak Kur'an okumak yerine geçer mi?

Meal, Kur'an'ın anlamının çevirisidir ve anlamayı kolaylaştırır. Ancak namazda ve tilavette okunan, Arapça asıl metindir.

Sahih hadis ne demek?

Sahih hadis, aktaranların güvenilir olduğu, senedi kesintisiz ulaşan ve metninde kusur bulunmayan rivayettir.

Kütüb-i Sitte hangi kitaplardır?

Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce'nin hadis derlemeleridir.

Bir hadisin uydurma olup olmadığını nasıl anlarım?

Hadisin hangi kaynakta geçtiğine ve hadis âlimlerinin verdiği sıhhat derecesine bakmak gerekir. Kaynağı belirtilmeyen rivayetlere temkinli yaklaşmalısın.

← Tüm rehberler