Güneş paneli nasıl çalışır?
Güneş panelleri, üzerine düşen ışığı fotovoltaik hücreler sayesinde doğru akım (DC) elektriğe çevirir. Evde kullanılan alternatif akıma (AC) dönüşüm ise inverter ile yapılır. Bir sistemin ne kadar üreteceği; panelin gücüne ve verimine, çatının yönüne ve eğimine, gölgelenmeye ve bulunduğun bölgenin güneşlenme süresine bağlıdır. Türkiye'de güneye bakan ve gölge almayan çatılar genellikle en verimli sonucu verir.
Panel türleri
Bugün konut sistemlerinde en yaygın tercih monokristal panellerdir; birim alanda daha yüksek verim sağladıkları için sınırlı çatı alanında avantajlıdır. Polikristal paneller eskiden daha ucuz bir seçenekti, ancak pazardaki payları azaldı. İnce film paneller hafiftir ve bazı özel uygulamalarda kullanılır, fakat verimleri daha düşüktür. Üreticiler panellerine genellikle uzun süreli performans garantisi verir; garanti belgesinde yıllar içinde ne kadar verim kaybının kabul edildiği yazar.
Şebekeye bağlı mı, bağımsız mı?
- Şebekeye bağlı (on-grid): Ürettiğin elektriği önce evinde kullanırsın, fazlası şebekeye verilir ve tüketiminle mahsuplaşılır. Kentteki evler için en yaygın modeldir.
- Şebekeden bağımsız (off-grid): Elektrik bataryada depolanır; şebekenin ulaşmadığı bağ evleri, yaylalar ve tarım alanları için uygundur.
- Hibrit: Şebekeye bağlı olup batarya da kullanır; kesintilerde bir bölüm cihazı çalıştırmaya devam edebilir.
Kurulum ve izin süreci
Kendi tüketimin için çatıya kurulan sistemler, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir. Başvuru bölgendeki elektrik dağıtım şirketine yapılır; bağlantı görüşü, proje onayı ve kabul işlemlerinden sonra sistem devreye alınır. Mahsuplaşma kuralları ve kurulu güç sınırları yönetmelik değişiklikleriyle güncellenebildiği için başvuru öncesinde EPDK ve dağıtım şirketinden güncel durumu öğrenmek gerekir. Apartmanlarda çatı ortak alan olduğu için kat maliklerinin kararı da gerekir.
Doğru boyutu bulmak
Sistemi boyutlandırmanın ilk adımı yıllık tüketimini bilmektir. Son on iki ayın faturalarındaki kilovatsaat değerlerini toplamak iyi bir başlangıçtır; cihaz bazında hesap yapmak istersen elektrik tüketimi hesaplama rehberimize bakabilirsin. Tüketimine göre kaç panel ve ne kadar yatırım gerektiğini kabaca görmek için güneş paneli maliyet hesaplama aracı pratik bir ön fikir verir.