Hukuki çerçeve
4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi uzaktan çalışmayı, işçinin işini evinden ya da teknolojik iletişim araçlarıyla işyeri dışında yerine getirdiği çalışma biçimi olarak tanımlar. 2021'de yürürlüğe giren Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, bu çalışma şeklinin ayrıntılarını düzenler. Temel noktalar şunlardır:
- Uzaktan çalışma ilişkisinin yazılı olarak kurulması gerekir. Sözleşmede işin tanımı, yapılış şekli, süresi ve yeri, ücret, işveren tarafından sağlanacak ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenle iletişim ve genel ile özel çalışma şartları yer alır.
- Uzaktan çalışan işçiye, esaslı bir neden olmadıkça, emsal işçiye göre farklı işlem yapılamaz.
- İşveren, iş sağlığı ve güvenliği konusunda işçiyi bilgilendirmek ve gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür.
- İşin yapılmasıyla ilgili zorunlu giderlerin nasıl karşılanacağı sözleşmede belirlenir.
- Kişisel verilerin korunması için alınacak önlemler işveren tarafından belirlenir ve işçiye bildirilir.
Çalışma alanını ayır
Mümkünse yalnızca çalışmak için kullandığın bir köşe oluştur. Yatakta ya da kanepede çalışmak kısa süre rahat gibi gelse de duruşunu bozar ve dinlenme alanını iş alanına dönüştürür. Gün ışığı alan, sessiz ve havalandırılabilen bir yer seç. Masanın üzerinde yalnızca o gün ihtiyacın olanları bulundur.
Ergonomi
- Ekranın üst kenarı göz hizasında ya da biraz altında olmalı. Dizüstü bilgisayar kullanıyorsan altına bir yükseltici koy ve ayrı klavye-fare kullan.
- Sandalyede sırtın desteklenmeli, ayakların yere düz basmalı, dizlerin kalça hizasında olmalı.
- Klavye kullanırken dirseklerin yaklaşık doksan derece bükülü ve omuzların rahat olmalı.
- Her 30-60 dakikada bir ayağa kalk, birkaç dakika yürü ve uzaklara bakarak gözlerini dinlendir.
Günlük rutin
- Başlangıç ritüeli: Ofise gider gibi giyin, kahveni hazırla, günün üç önemli işini yaz.
- Sabit çalışma saatleri: Başlangıç ve bitiş saatlerini belirle ve ekibinle paylaş.
- Odak blokları: Derin düşünme gerektiren işler için bildirimlerin kapalı olduğu zaman blokları ayır.
- Gerçek bir öğle arası: Masadan kalk, yemeğini ekran başında yeme.
- Bitiş ritüeli: Yarının listesini yaz, bilgisayarı kapat ve çalışma alanından uzaklaş.
İletişim
Uzaktan çalışırken görünürlük azalır; işini düzenli ve kısa güncellemelerle paylaşmak bunu dengeler. Yazılı iletişimde net ol: ne istediğini, ne zamana kadar istediğini ve neden önemli olduğunu belirt. Karmaşık konuları uzun mesajlaşmalar yerine kısa bir görüntülü görüşmeyle çöz. Kamerayı açmak, özellikle yeni ekip arkadaşlarıyla güven inşa etmeye yardımcı olur.
Sınırları korumak
Ev halkıyla çalışma saatlerini konuş; kapalı kapı ya da kulaklık "şu an çalışıyorum" işareti olabilir. İş telefonu ve e-posta bildirimlerini mesai sonrası kapatmak tükenmişliği önler. Haftada en az birkaç kez evden çıkıp yürüyüş yapmak, sosyal izolasyonun etkisini azaltır.
Güvenlik
Ev internetinin şifresini güçlü tut, iş cihazını aile bireyleriyle paylaşma, şirketin sağladığı güvenli bağlantı yöntemlerini kullan. Ekranında gizli bilgi varken görüntülü görüşmede ekran paylaşırken dikkatli ol.