Sütlaç, Osmanlı saray mutfağından günümüze gelen en eski sütlü tatlılardandır. Evlerde en sık yapılan şekliyle pirinç önce suda haşlanır, sonra sütle birlikte pişirilir ve az miktar pirinç unu ya da nişastayla koyulaştırılır. Kâselere paylaştırılıp soğutulur. Üzerini fırında kızartırsan fırın sütlaç olur.
Hazırlamadan önce
Sütlacın kıvamı, kullandığın sütün yağ oranına ve pirinç cinsine göre biraz değişir. Tam yağlı süt daha kremamsı bir tat verir; yarım yağlı sütle de yapılabilir ama sonuç biraz daha hafif olur. Pirinç unu, sütlaca hem kıvam hem de geleneksel bir tat kazandırır. Bulamazsan buğday nişastası ya da mısır nişastası kullanabilirsin. Bu durumda nişastayı da soğuk suyla açmayı unutma. Şeker miktarı damak zevkine göre azaltılabilir; 1 su bardağı orta tatlılıkta bir sütlaç verir. Daha az tatlı seviyorsan 3/4 su bardağı şeker yeterli olur. Pişirme boyunca tencerenin yanından çok uzaklaşma. Süt kaynarken çok hızlı taşar ve dipte yanık tadı tüm tatlıya geçer. Kâseleri önceden hazırlarsan sıcak sütlacı hızlıca paylaştırıp yüzeyinin düzgün kalmasını sağlarsın.
Malzemeler (6 kişilik)
- Yarım su bardağı pirinç (yaklaşık 90 g, Baldo ya da Osmancık)
- 1,5 su bardağı su
- 1 litre süt (tam yağlı)
- 1 su bardağı toz şeker (yaklaşık 180 g)
- 2 yemek kaşığı pirinç unu
- Yarım su bardağı soğuk su (pirinç ununu açmak için)
- 1 paket vanilin (isteğe bağlı)
- Üzeri için: tarçın
Yapılışı
- Pirinci soğuk suda iyice yıka.
- Tencereye pirinci ve 1,5 su bardağı suyu koy. Kaynayınca altını kıs ve pirinç suyunu çekip yumuşayana kadar 15 dakika pişir.
- Sütü pirince ekle. Orta ateşte, dibi tutmasın diye ara ara karıştırarak kaynamaya bırak.
- Süt kaynayınca altını kıs ve 15 dakika daha pişir. Bu sürede pirinç tamamen yumuşar.
- Şekeri ekle, eriyene kadar karıştır.
- Pirinç ununu yarım su bardağı soğuk suyla topaksız şekilde aç.
- Pirinç unu karışımını tencereye yavaş yavaş dökerken sürekli karıştır.
- Karıştırmaya devam ederek 10 dakika, sütlaç koyulaşıp kaşığın arkasını kaplayana kadar pişir.
- Ocaktan al, kullanıyorsan vanilini ekle.
- Sıcakken kâselere paylaştır. Oda sıcaklığına gelince buzdolabına kaldır ve en az 3 saat soğut.
Püf noktaları
- Şekeri pirinç tamamen yumuşadıktan sonra ekle. Erken eklenen şeker pirincin pişmesini yavaşlatır.
- Sütlaç sıcakken akışkan görünür, soğuyunca belirgin şekilde koyulaşır. Ocaktayken çok koyu kıvam bekleme.
- Pirinç unu yerine 1,5 yemek kaşığı buğday nişastası da kullanabilirsin.
- Tencerenin dibi kolay tuttuğu için kalın tabanlı tencere kullan ve kaşığı tabana değdirerek karıştır.
- Fırın sütlaç için sütlacı fırına dayanıklı kaselere paylaştır, kaseleri içinde soğuk su olan derin bir tepsiye yerleştir. Fırının üst ızgarasında, yüksek ısıda üzeri kızarana kadar pişir.
Servis ve saklama
Sütlacı soğuk servis et. Üzerine tarçın serpmek klasiktir; fındık, Antep fıstığı ya da hindistancevizi de ekleyebilirsin. Fırın sütlaçta tarçın genellikle kullanılmaz, kızarmış yüzeyi yeterli lezzeti verir.
Sütlaç, üzeri streç filmle kapatılarak buzdolabında 3 gün saklanabilir. Streç filmi yüzeye değecek şekilde koyarsan üzerinde kaymak tabakası oluşmaz. Sütlü bir tatlı olduğu için oda sıcaklığında uzun süre bekletme. Dondurucuda saklamak önerilmez; çözüldüğünde dokusu bozulur.